بررسی شیوع زخم معده در اسبچه خزر به روش آندوسکوپی

نویسندگان

چکیده

‌چکیده
در پژوهش حاضر وضعیت اسبچه‌های خزر از نظر رخداد زخم معده با روش آندوسکوپی و تعیین ارتباط برخی پارامترهای بیوشیمیایی وهماتولوژی با زخم معده مورد مطالعه قرار گرفت ‌23 راCس اسبچه خز بعد از پر هیز غذایی به مدت 16-12 ساعت به اسبچه‌های مورد بررسی و ثبت اطلاعاتی در خصوص نوع فعالیت، سابقه بیماریهای قبلی در 3-2 ماه گذشته، سابقه بیماریهای فعلی و نشانه‌های درمانگاهی مربوطه، نحوه برنامه ضد انگلی، سابقه و مدت زمان مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در 2 ماه گذشته، توانایی اسب در تمرین، جنس، سن و محیط پرورش اسب دو نمونه خون از ورید وداج حیوان جهت انجام آزمایش‌های بیوشیمیایی و هماتولوژیک اخذ گردید و دستگاه آندوسکوپی از طریق سوراخ بینی به ناحیه حلق و سپس به مری و معده هدایت ‌شد. در داخل معده با چرخاندن سرآندوسکوپ قسمتهای مختلف معده مشاهده شده و در صورت وجود زخم، محل، وسعت و درجه آن مشخص و ثبت ‌گردید. تعیین ارتباط بین جنس دامهای تحت مطالعه و رخداد زخم معده، ارتباط بین مصرف داروی ضد انگل و وجود زخم معده، ارتباط بین مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و زخم معده و همچنین ارتباط بین رخداد زخم معده و نوع فعالیت اسبهای تحت مطالعه با استفاده از روش آماری مربع کای وتعیین اختلاف میانگین‌ها در بین گروهها با آزمون ‌ tغیر وابسته انجام شد. ‌82/47‌درصد اسبچه‌های تحت مطالعه زخم معده داشتند که 8/81‌درصد موارد در ناحیه غیر غده‌ای و 2/18‌درصد در ناحیه‌غده‌ای معده بودند. اختلاف بین رخداد زخم در دو ناحیه معده معنی‌دار بود(01/0‌p<‌.) رخداد زخم معده در جنس ماده به‌طور معنی‌داری بیشتر از جنس نر بود(05/0‌p<‌.) زخم معده در دامهایی که ضد انگل مصرف نکرده بودند بیشتر از دامهای مصرف کننده ضد انگل بود. اسبچه‌هایی که سابقه مصرف طولانی مدت داروی ضد التهاب غیر استروائیدی داشتند بیشتر در ناحیه غده‌ای معده زخم داشتند و رابطه معنی‌داری بین سابقه مصرف این دارو و محل رخداد زخم وجود داشت(05/0‌p<‌.) زخم معده در اسبچه‌هایی که فعالیت بدنی سنگین داشتند بیشتر از دامهای در حال استراحت بود و بین فعالیت بدنی دامها و رخداد زخم معده رابطه معنی‌داری وجود داشت(05/0‌p<‌.) میانگین مقادیر کلسیم، سدیم، پتاسیم، منیزیم و پروتئین تام سرم و یافته‌های هماتولوژیک در بین اسبچه‌های مبتلا و سالم اختلاف معنی‌دار نداشت ولی میزان فیبرینوژن سرم به‌طور معنی‌داری در اسبچه‌های مبتلا به زخم معده بیشتر بود(05/0‌p<‌.) زخم معده در اسبچه‌های خزر وجود دارد و اسبچه‌هایی که برنامه‌ضد انگلی منظم نداشته، از داروی ضد التهاب غیر استروئیدی به صورت بی‌رویه استفاده و فعالیت بدنی بالا داشته باشند احتمال رخداد زخم معده افزایش می‌یابد لذا اقدامات پیشگیری کننده باید به عمل آید.
واژه‌های کلیدی:‌اسبچه‌های خزر، آندوسکوپی، زخم معده، غده‌ای.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

-

چکیده [English]

Abstract:
The aim of the present study was to determination the prevalence of gastric ulcer in Caspian miniature horse. The design Field- laboratorial study on 23 Caspian miniature horses. Feed withdraw 12-16 hours before study and the owners or riders completed a form about housing, medication, age, sex, cell boold counts and the biochemical profile tests were carried out. Endoscope performed through the nostrils into the stomach for a systematic examination. Findings of endoscopy were analyzed by chi-squire test. Moreover, mean valus of the laboratorial values between horses with or without gastric ulcer were compared by T- test. Gastric ulcer was evident in 47. 82% of cases. However, 81. 9% and 18.1% of ulcers were in nonglandular and glandular regions of the stomach respectively. There was significant differences between glandular and nonglandular ulcers (p<0.01) and between genders (The females had higher incidence of gastric ulcer than males)(p<0. 05). Low incidence of gastric lesions were seen in horses which received antihelmentic drugs. Moreover, horses with history of long-term treatment with NSAID, had significantly higher incidence of gastric ulcer in the glandular region (p<0.05). The occurrence of gastric ulcer was associated with over exercise (p<0.05). There was no significant differences between serum Ca, Na, K, P, Mg and total protein levels in horses with or without ulcer. However horses suffered from gastric ulcer, showed a high serum levels of fibrinogen(p<0.05).
Key words: endoscopy, Caspian miniature horse, gastric ulcer.

کلیدواژه‌ها [English]

  • endoscopy
  • Caspian miniature horse
  • gastric ulcer