بیماری هاری در طول تاریخ ایران‌

نویسنده

گروه میکروبیولوژی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

چکیده

در مورد هاری و سگ هار، پزشکان بزرگ ایران مطالب زیادی نوشته و کشفیات و ابداعات جالبی داشته‌اند، رازی، خوارزمی، اخوینی بخارائی، ابن سینا، جرجانی و غیره نشانی‌های بیماری را به خوبی شرح داده و در مواردی درمان‌هایی را ذکر کرده‌اند. باید گفت به طور طبیعی تنها نیمی از کسانی که به وسیله» سگ هار گزیده شده‌اند به هاری مبتلا می‌شوند و بقیه را دستگاه ایمنی بدن نجات می‌دهد. حال این گونه درمان‌های پیشگیرانه می‌تواند تا حدی به دفاع بدن کمک کند. ابوریحان بیرونی و ابن سینا نوعی درمان با کبد و خون سگ هار را ذکر کرده‌اند که آن را می‌توان نوعی سرم – درمانی و واکسیناسیون ضد هاری محسوب داشت. در مورد هاری و سگ هار، پزشکان بزرگ ایران مطالب زیادی نوشته و کشفیات و ابداعات جالبی داشته‌اند، رازی، خوارزمی، اخوینی بخارائی، ابن سینا، جرجانی و غیره نشانی‌های بیماری را به خوبی شرح داده و در مواردی درمان‌هایی را ذکر کرده‌اند. باید گفت به طور طبیعی تنها نیمی از کسانی که به وسیله» سگ هار گزیده شده‌اند به هاری مبتلا می‌شوند و بقیه را دستگاه ایمنی بدن نجات می‌دهد. حال این گونه درمان‌های پیشگیرانه می‌تواند تا حدی به دفاع بدن کمک کند. ابوریحان بیرونی و ابن سینا نوعی درمان با کبد و خون سگ هار را ذکر کرده‌اند که آن را می‌توان نوعی سرم – درمانی و واکسیناسیون ضد هاری محسوب داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

RABIES IN THE COURSE OF IRANIAN HISTORY

نویسنده [English]

  • Hasan Tajbakhsh
چکیده [English]

On the rabies and a rabid dog, Iranian physicians have said and written much and they have introduced their innovations now and then. Kharazmi in his Mafatih al- Olum(Keys to Sciences, written in 980 A.D.), writes on rabid dog: " A mad dog is called a rabid dog which bites, avoids eating and fears water and dies in deep thirst. If such a dog bites a human being, he will be inflicted with a dangerous disease which makes him fear water( Hydrophobia). Rhazes says: "It does not recognize its owner, and attacks whatever on his way. Its mouth is always open with its tong hanging out. Eyes are red and other dogs run from it." ( Al- Havi). Avicenna, Jorjani, Youssef ibn Muhammad Heravi and other grand physicians of Iran have written intresting points about the symptoms, incubation period and treatment of rabies in man and dog, differences between a rabid dog and a biting dog, rabies in wild beasts , and the like. Avicenna wrote in canon:" It is said and approved by many physicians that the liver of a rabid dog if is kept on the wound of the bitten person will be helpful". Also he said clearly: " The blood of the rabid dog is antitoxin for rabies." This is a kind of serotherapy or vaccination. The liver of a rabid dog contains various antibodies against rabies, and if it is applied to a recent bite wound, some antibodies may enter the wound. Therefore, the procedure might conceivably be effective in preventing rabies. This is a matter of serotherapy and immunology that was introduced more than 900 years ago.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Medreal history
  • rabies
  • rabies history
  • rabies in history of Iran