هدف : تشخیص هیستومونیازیس
حیوانات: 80 قطعه بوقلمون (2-3 ماهه ) از یک گله کوچک پرنده درشهرستان مشهد‘ تاریخچه بیماری: دربهمن ماه 1382‘ دریک گله کوچک بوقلمون (80 قطعه بوقلمون) که به همراه 200 قطعه مرغ بومی و 70 قطعه اردک دریک محل نگهداری می شدند. بیماری با علایم کم اشتهایی ‘ اسهال ‘ سیاه شدن تاج با میزان واگیری 75 درصد ومیزان مرگ ومیر 66 درصد بروز نمود. تعداد 5 لاشه به همراه 2 قطعه از جوجه بوقلمون های بیماریزای تشخیص و درمان به درمانگاه طیوردانشکده دامپزشکی ارجاع داده شدند. درکالبد گشایی ‘ کبد وروده ها متورم و پرخون بوده ودر هر دو بافت نقاط نکروتیک و خاکستری در مخاط روده و پارانشیم کبد مشاهده گردید. با توجه به علائم بالینی وکالبد گشایی ‘ احتمال بروز هیستومونیازیس بسیار بالا بود وجهت تشخیص قطعی ازسکوم وکبد بوقلمونهای تلف شده (برای بررسی انگل شناسی و پاتولوژیک ) نمونه برداری شد.گسترش های تهیه شده ا زمخاط سکورم وکبد باگیمسار ومقاطع بافتی تهیه شده از این دو بافت با هماتوکسیلین- ائوزین رنگ آمیزی گردیدند. همچنین برای تعیین آلودگی مرغهای بومی به کرم هتراکیس آزمایش مدفوع انجام گردید. نتیجه آ زمایش نشاندهنده آلودگی بالای مرغهای بومی به دو کرم آسکاریدیا هتراکیس بود.
نتیجه : در بررسی میکروسکپی گسترشها ومقاطع بافتی رنگ آمیزی شده از سکوم و کبد فرم آزاد هیستوموناس در سکوم وفرم نسجی آن در کبد مشاهده گردید.
نتیجه گیری : نتایج این مطالعه نشان دهنده اهمیت بیماری هیستومونیازیس در پرورش توام بوقلمون ها وماکیان ایران می باشد.